Farmakoloji Nedir? Önemi ve Uygulama Alanları - DERS KİTABI CEVAPLARI

Yeni Yayınlar

Mart 21, 2018

Farmakoloji Nedir? Önemi ve Uygulama Alanları

Edit
 DERS KİTABI CEVAPLARINA BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ! 

Farmakoloji Nedir? Önemi ve Uygulama Alanları 

Farmakoloji, ilaçların, vücut fizyolojisinin ve bu ikisinin sağlık ve hastalıkta nasıl etkileşime girdiğini inceleyen bir bilim dalıdır. Bir farmakolog haline gelen kişiye farmakoloji alanında belge ve ünvan verilir. Bir farmakolog, klinik farmakoloji, teorik farmakoloji ve nöro- veya psikofarmakoloji konusunda uzmanlaşabilir. Farmakoloji çalışması, insanlarda ve hayvanlarda kullanılan her ilacın oluşumunu ve etkisini sonuçlarıyla açıklamalıdır. Farmakoloji adı verilen bütün bir araştırma alanı, hastalığınızı tedavi edecek ve size zarar vermeyecek ilaçlar alabilmenizi sağlamakla sorumludur. Başlangıçta biyolojik açıdan aktif kimyasalların açık etkilerini açıklayan bilimsel bir disiplin olan farmakoloji, şimdi ilaçların biyolojik etkilere neden olduğu moleküler mekanizmaları araştırıyor.


Farmakoloji, genellikle fizyoloji, biyokimya ve hücre ve moleküler biyoloji de dahil olmak üzere bir dizi temel bilim disiplininden bilgi ve beceri kazandırdığı için köprü bilimi olarak tanımlanır. Farmakologlar bu bilgiyi terapötiklerin rasyonel gelişimine “tercüme edebilir”. Çok disiplinli eğitimlerinin bir sonucu olarak, farmakologlar uyuşturucu, hormon ve kimyasal ile ilgili problemleri çözmede eşsiz bir perspektif sunabilirler.

Farmakoloji Nedir? Önemi ve Uygulama Alanları
Farmakoloji Nedir? Önemi ve Uygulama Alanları 

Tıptaki kimyanın önemini vurgulayan Endokrin bezleri, ilk izole epinefrin (adrenalin), kristalize insülin (1926) gibi araştırmaları John Jacob Abel’in (1857-1938) çabaları sayesinde Abd’de (Amerika Birleşik Devletleri) tıb da büyük bir alan olarak ortaya çıkmıştır. Ve ABD’de ilk farmakoloji profesörü olmuştur. Klinik Farmakoloji, teorik olarak, bitkisel ilaçların ve uyuşturucuların insanlar üzerindeki etkilerini gözlemleyerek yüzyıllar boyunca uygulandı. Bu çalışmaların çoğu deneme yanılma yoluyla yapıldı. 1900’lerin başında, bilimsel gelişmeler, bilim adamlarına fizyolojik etkilerin incelenmesini biyolojik etkilerle birleştirmelerine imkan verdi. Bu, bilim adamlarının insülini keşfetmek için klinik farmakoloji kullandıkları ilk büyük atılıma yol açtı. Bu keşif klinik farmakolojisi multidisipliner bir alan olması için genişlediğinden ve insanlarda ilaç etkileşimi, terapötik etkinlik ve güvenlik anlayışına katkıda bulunmuştur. Zamanla klinik farmakologlar daha kesin ölçümler yapabilir ve ilaç tedavilerini kişiselleştirebilir.

Farmakokinetik ve farmakodinamik. Bunlar, bir ilacın emniyet ve eyleminin kapsamlı bir resmini sağlamaya adanan farmakolojinin iki temel alanıdır.

Hastalıklara özgü farmakoloji
Farmakoloji eğitimi alanlar bunu bir hastalık perspektifinden veya tıbbi veya biyokimyasal açıdan inceleyebilirler. Farmakolojinin hastalık perspektifi sağlık ve hastalıktaki vücut süreçlerine bakar ve bazı ilaçların söz konusu vücut süreçlerini nasıl etkilediğini inceler. Psikofarmakoloji alanında, araştırmacılar, beyin kimyasallarının ve depresyon gibi hastalıkların işlev bozukluğunun kalıplarını incelerler.

Örneğin, depresyondaki hastaların beyinlerinde norepinefrin ve serotonin miktarlarında azalma olduğu bulunmuştur. Farmakolojideki araştırmacıların görevi bu beyin nörotransmitterlerinin düzeylerini yükseltmenin yollarını geliştirmektir. Farmakolojide yapılan diğer çalışmalar, serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörleri veya SSRI’lar adı verilen bir ilaç sınıfı geliştirdi. Bu ilaçlar, bu nörotransmitterlerin parçalanmasını engeller ve böylece genel seviyeleri yükseltir.

Farmakoloji araştırmacıları, yeni ilaçların güvenilirliğini ve etkililiğini belirlemekle de yükümlüdür. Dozajlar belirlenir ve yeni bir ilaç FDA ya da insan kullanımı için diğer düzenleyici kurum tarafından onaylanmadan önce klinik araştırmaların çok aşamalı yapılması gerekir. Ancak o zaman ürün pazarlanabilir ve satılabilir.

Tıbbi ve biyokimyasal yaklaşım
Bir başka önemli farmakoloji alanı, farmakokinetiği için geçerli olduğu için belirli bir ilacın özelliklerini içerir. Farmakokinetik, bir ilacın verilmesi şeklini ve vücuda aldığı genel yolu araştırır. Bir ilacın vücutta absorbe edilmesi, midede bozunup bozulmadığı veya absorbe edildikten sonra karaciğer tarafından aşırı miktarda metabolize edildiği (birinci geçiş etkisi denilen bir fenomen) dahil olmak üzere tüm detayları inceler.

Bu farmakoloji modeli ilacın nereye dağıldığına bakar. Bazı ilaçlar lipofiliktir, yani yağ dokusunda tercih edilirler. Diğer ilaçların, beyinde çalışması beklenen bir ilaç olması halinde iyi olabilecek kan-beyin bariyerini geçip geçmediğini, beynin varlığından kaynaklanan yan etkilere neden olup olmadığını görmek için değerlendirilmesi gerekir.

Belli bir ilacın metabolizması tam olarak anlaşılmalıdır. Bazı ilaçlar sadece karaciğerde metabolize olurken bazıları hiç metabolize olmaz. Ayrıca bazı metabolitler toksiktir ve toksik metabolitleri olan ilaçlardan kaçınılmalıdır. İlacın ve metabolitlerinin atılım şekli anlaşılmalıdır. Bazıları dışkı yoluyla giderilirken diğerleri idrar, cilt veya akciğerler yoluyla giderilir.

Farmakologlar genellikle laboratuar ortamında çalıştırılır. Genellikle hükümet, akademik, bilim yazarlığı, bilimsel patent, özel sektör, biyoteknoloji, adli tıp, halk sağlığı veya çevre bilimleri ortamlarında çalışırlar. Son on yılda hayat bilimlerindeki ilerleme, farmakolojiye yeni fırsatlar ve güçlükler getirdi. Örneğin, insan genom dizisinin tamamlanması, farmakogenetikte araştırmaları büyük ölçüde hızlandırdı ve uyuşturuculara verilen yanıtların değişkenliği ile ilgili insan genetik faktörlerinin daha iyi anlaşılmasına izin verdi.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder