Havyar Nedir, Havyar Çeşitleri ve Faydaları Nelerdir?

Havyar Nedir, Havyar Çeşitleri ve Faydaları Nelerdir?
Havyar denince akla ilk gelen şey balık yumurtası olmakla birlikte, aslında tam karşılığı bu değildir. Havyar, Acipenseriformes sınıfına bağlı Polyodontidae ve Acipenseridae ailesi (mersin balığı olarak da bilinir) üyelerinin yumurtalarıdır. Değerli, seçkin ve yüksek fiyatlarla satılan havyar, genellikle taze olarak tüketilmektedir. Mersin balığı çeşitlerinin yumurtalarına tuz ile yapılan proseslerin sonrasında elde edilen havyarlara, kimi zaman pastörizasyon işlemleri uygulansa da, bu işlemler sonucu hem besin değeri hem de lezzet kaybı oluşur.

Mezelerin ve salataların besin değerini de arttıran havyar, bazen uygun ekmek türleri üzerine de sürülebilir ve kanepeler şeklinde tüketilebilir. Havyar, içerdiği bol miktarda besin elementleri ile kolay bozulabilen, dayanıksız bir besin türüdür. Bundan dolayı tüketilene kadar mutlaka buzdolabından saklanmalı ve kısa sürede tüketilmelidir. Pastörizasyon işlemine tabi tutulan havyar ise, taze havyardan yapı olarak daha farklıdır ve daha dayanıklıdır. Günlük B12 vitaminini karşılamak için bir tatlı kaşığı havyar yeterli olabilir, ancak kişinin ihtiyacından çok daha fazla tuz ve kolesterol almasına da sebep olabilir. Havyar, aynı zamanda yağ ve protein bakımından da oldukça zengin bir besindir.

Havyar
Havyar Çeşitleri Nelerdir?
Sterlet, Beluga, Servuga ve Ossetra olarak dört farklı çeşidi bulunan havyar türleri arasında en değerli olanı Beluga yani siyah havyardır. Beluga havyarı, Hazar Denizi’nde yaşamlarını sürdüren ve Karadeniz’de varlığı ciddi derecede tehlike altında olan huso huso adındaki mersin balığı türünün yumurtalarından (siyah renkli) elde edilir. Aşırı derecede iri ve yumuşak yapısı, bu havyarı değerli yapan özellikler arasında ilk sırada yer alır. İran, Kazakistan, Türkmenistan, Rusya ve Azerbaycan, en önemli üretici ülkelerdir. Beluga fiyatlarının kilo başına 7 ile 10 bin dolar arasında olması, bu havyar çeşidinin neslinin tükenmesine yol açmaktadır. 

Acipenser Ruthenus (Latince) adlı balıktan elde edilen sterlet havyarı ise, daha çok İran ve Rusya’da üretilen gri siyah, soluk gümüş arası renklerde olan bir havyar çeşididir. Siyah havyara oranla daha uygun fiyata satılmaktadır. Genellikle Acipenser Guldensteadti türünden çıkarılan Ossetra havyarı ise, kahverengi tonlarındaki renk yapısı ve orta ölçekli boyu ile bilinmektedir. 4 havyar çeşidi arasında Servuga havyarından daha önde olduğu kabul edilen bir havyar türüdür. Mersin balığı türlerinin Türkiye’de alınması, satılması, avlanması ve taşınması, nesli tehlike altında olduğu için kesinlikle yasaktır. Bu balıklarla ilgili çıkartılan kanunlarla av yasaklarına uymak, bizden sonraki nesillerin de bu balık çeşitlerinden yararlanabilmesinin tek yoludur.

Havyar Nedir
Havyar Nasıl Elde Edilir?
Havyar elde etmek amacıyla yeteri kadar olgunlaşan dişi balıklar yakalanır, karın bölgelerine ufak bir kesi yapılır ve içerisinde bulunan yumurtalar alınır. Bu işlemin ardından kesilen yer dikilir ve balığın suya geri sönmesi sağlanır. Aynı işlemlerle bir balıktan 3-4 kere havyar elde etmek mümkündür. Alabalık ve sarı turuncu renkli somon balığı yumurtalarından elde edilen havyarlar da uygun fiyatlarla satılmaktadır. Buna rağmen havyar denince akla ilk gelen Mersin balığı yumurtalarının yerini, bu balıklardan elde edilen yumurtalar hiçbir zaman alamamıştır.

Havyar elde etmek amacıyla, mersin balığının çok fazla avlanması ve yumurtalarının boşaltılması ile üreme olanakları ellerinden alınmış ve bu durum mersin balığı neslinin tükenmesi tehlikesine yol açmıştır. Geçmiş dönemlerde Rusya beluga avlanmasını kesinlikle yasaklamış ve ardından ciddi olarak kontrol altına alarak üretimini devam ettirme yoluna gitmiştir. Bunun yanında siyah havyar elde edilen diğer bazı ülkelerde de ciddi olarak denetimler yapılmaktadır. Mersin balığı türlerinin yok olma tehlikesi, bu balıkların yetiştiricilik şeklinde çoğaltılması ve çiftlik ortamlarında havyar elde edilmesi sonucunu ortaya çıkarmıştır. Birçok ülke bu amaçlarla balık çiftlikleri kurmuş ve gayet başarılı sonuçlar elde etmiştir. Türkiye’de de bu amaçla kurulan birkaç işletme mevcuttur.

Havyar Çeşitleri
Havyarın Faydaları Nelerdir?
Havyar, içerdiği yüksek besin değerleriyle insan metabolizmasına çok faydalıdır. Balık yumurtası olan havyarın en iyi niteliklerinden biri, cildi yenileme özelliğine sahip olmasıdır. Eğer cildiniz yaşlanmaya doğru gidiyorsa, belirli aralıklarla havyar yiyerek cildin genç kalmasını sağlayabilirsiniz. Havyarın bu özelliğinden dolayı, güzellik uzmanları havyar özlü kremler üretmeye başlamışlardır. Havyar kremi, vücudun her bölgesinde oluşan kırışıklıkları önleyen bir özelliğe sahiptir. Bilhassa açık yarası bulunan kişiler, yaranın süratli bir şekilde iyileşmesi için havyar tüketebilirler.

İçerdiği bol miktarda B12 vitamini ile zihni açan bir etkiye sahiptir ve beyni geliştirici özelliği vardır. Protein deposu olan havyar, bilhassa yorgunluk ve halsizlik hisseden kişiler için fazlasıyla önerilen bir besindir. Havyarı tükettikten sonra sahip olduğunuz enerjiye kendiniz de dahil kimse inanamayacak. Havyarın erkeklikle alakalı olarak güçlendirici bir etkisi de bulunmaktadır. Yaşı ilerleyen erkeklerde ortaya çıkan cinsellikle ilgili sorunlara doğal bir çözümdür. Bu tür erkekler, havyar tüketerek eski performanslarına kavuşabilirler. Cilt sağlığı için oldukça etkili olan havyar, güzellik salonları için de vazgeçilmez bir nimettir. Yüksek enerjiye sahip havyar ile elde edilen maskeler, cilt için inanılmaz etkilere sahiptir.


Havyar, bilhassa lizin, arginin, isolöysin, metiyonin ve histamin gibi vücutta üretilmeyen, ancak dışarıdan alınması gereken aminoasitler bakımından önemli bir role sahiptir. Bu elzem aminoasitler, sinir sisteminin oluşumu ve korunması, beyin gelişimi, büyüme ve gelişme, kan şekerinin düzenlenmesi ve kaslarda enerji sağlamak gibi oldukça önemli görevlere sahiptir. Deri dayanıklılığını da arttıran havyar, ciltte adeta mucizeler yaratan bir besindir. Cildin yenilenmesi ve kolajen dokunun gelişmesinde A vitamininin büyük bir rolü vardır, ayrıca cildi onaran bir etkiye sahiptir.

İçerdiği yüksek miktarda retinol, görme işlevlerini korur ve özellikle gece körlüğünün oluşumunu önler. Havyar, protein sentezine destek sağlayarak enfeksiyonlara karşı direnci yükseltir ve bağışıklık sisteminin korunmasına yardımcı olur. Yüksek miktarda D vitamini içerir, kemiklerin gelişimi ve korunması bakımından etkilidir. Sperm miktarını arttırıcı özelliği olan havyar, afrodizyak etkisine de sahiptir. Eski dönemlerden beri afrodizyak niyetine kullanılan siyah havyar, içeriğinde bulunan çinko miktarı ile erkeklik hormonlarının üretimini arttırmaktadır.

Genellikle besin olarak kullanılan havyar, kozmetik amaçlarla da kullanılabilmektedir. İçerdiği proteinler ve besin değerleri cildin yenilenmesi bakımından oldukça yararlıdır. Bu nedenle günümüzde havyar kremi üretimi de yapılmaktadır. Havyar özlü kremlerin faydaları şu şekildedir;

Cildi güçlendirir ve besler,

Cildi sıkılaştırarak onarır ve cilt sarkmalarını engeller,

Cildin kuruması nedeniyle ortaya çıkan pürüzleri önler, cildin nem dengesini sağlar,

Hasar gören cildin onarılmasına katkı sağlar,

Cilde elastik bir yapı kazandırır ve kırışıklıkları önler,

Canlı ve parlak bir görünüm kazandırır.

Önceki Yayın
Sonraki Yayın