Göktürklerin İslam Dini İle Tanışmaları

Göktürklerin İslam Dini İle Tanışmaları

Göktürk çağında Türklerin İslam dini ve dünyanın en güçlü devleti olan Arap imparatorluğu ile temasları başlar. Buhara ve Semerkant gibi Türklerle İranlıların karışık yaşadıkları, henüz tamamen Türkleşmemiş şehirler, 710-716 arasında Arap halifeliğine dahil olmuştur.

751’de Kao-Siyen-Çe’nin başkumandanlığındaki büyük Çin ordusu, Balkaş ve Işık Gölleri’nin batısında Talas’ta, müttefik Türk-Arap ordusu tarafından tam bir yenilgiye uğratılır. Çok önemli bir hadisedir. Zira İslam dininin Orta Asya’ya yayılmasını sağlamıştır. VIII. asrın iki büyük fatih milletinin Çinlilere karşı silah arkadaşlığı yapmaları, Türkler arasında Müslüman dininin yayılmasına psikolojik bir ortam sağlamıştır.

Bütün Türkçe konuşan kavimlere milli «Türk» adının verilmesi de, Göktürklerle başlar. Gene bu devirde, Türkler’le meskun ülkeler çok genişlemiş, Türk anayurdu Mançurya ile Hazar arasında ve daha ötelere doğru uzanmıştır. Mavera ün nehir gibi çok verimli geniş bir ülkede bu çağda bir buçuk milyon nüfus yaşıyordu. Bu boşluk, çoğalan Türk kavimleri tarafından hızla doldurulmuştur. Bir örnek olarak, Türklerin Kırgız boyunun VI. ve VIII. asırlar arasında yani iki yüzyıl içinde 400.000 nüfustan

Göktürklerin İslam Dini İle Tanışmaları
Göktürklerin İslam Dini İle Tanışmaları

2 milyon nüfusa geçtikleri bilinir. Bütün bu gelişmelere rağmen, Göktürk çağı Türk hayatının, daha eski çağlara göre büyük fark gösterdiği söylenemez. Ahlak, adetler, yasalar ve devlet teşkilatı hemen hemen aynıdır. Asker ve ahlaklı bir millet olan Türk toplumunda fuhuş suçtur. Evli bir kadına tecavüz etmenin tek cezası idamdır. Genç kıza tecavüzse, genç kız o erkekle evlenmeyi kabul etmediği takdirde, aynı cezayı görmektedir. 

Hırsızlık yapan, çaldığı malın on mislini ödemektedir. Ödeyemezse hürriyetini kaybetmekte, esir sayılmaktadır. Asalet ve servetçe eşit olanlar arasında evlenme yapılmakta, asil genç kızlar, halktan erkeklerle evlenememektedirler. Yani aristokratik yapı, devam etmektedir. Bu yapıyı ancak, İslam dininin eşitlik prensipleri yıkabilecektir.

Türkçenin ses sistemine çok uygun olan Göktürk alfabesinde, 4’ü sesli olmak üzere 38 harf vardır. Seslilerin yetersizliğine rağmen bu alfabe ile Türkçe, Arap alfabesinden daha doğru yazılmaktadır (Arap alfabesinde yalnız 3 sesli vardır.

Hiç yorum yok

Blogger tarafından desteklenmektedir.