Doğa ve İnsan

Doğa ve İnsan
Doğa ve İnsan konusu Coğrafya dersine giriş niteliğindedir. Coğrafya biliminin konusu, çalışma alanı, ilkeleri, yararlandığı yardımcı bilimler ile ilkelerini anlatılır. Bu konu ile ilgili bazı çıkan sorular;

2008 – 1 soru -> Coğrafyanın dağılış ilkesi
2011 – 1 soru -> İnsanın doğaya etkisi
2012 – 1 soru -> Doğanın insana etkisi

DOĞAL UNSURLAR
Coğrafya, yeryüzünü meydana getiren doğal ortamların oluşumunu, özelliklerini dağılışlarını bunlarla insan toplulukları arasındaki etkileşimi ve bunun sonuçlarını araştıran bir bilimdir.

Doğal unsurlar doğada kendiliğinden bulunan unsurlara verilen isimdir. İklim, su kaynakları, yer şekilleri, toprak ve diğer tüm doğal unsurlar insanların yaşam biçimini, yiyecek, giyecek ve barınma gibi temel ve ekonomik ihtiyaçlarını aynı zamanda sosyal faaliyetlerini belirler.

İnsan ve doğa sürekli etkileşim içerisindedir. İşte bu etkileşim coğrafya biliminin temel konusudur. Örneğin;

Çöller sıcaklık farkının çok fazla olduğu, zaman zaman göz gözün görmediği kum fırtınalarının yaşandığı karasal alanlardır.

Çölde yaşayan insanların giyim tarzlarına bakıldığında genellikle tüm vücutlarını tamamen örten kıyafetleri tercih ettiklerini görüyoruz.

Tarım yerine hayvancılıkla geçimlerini sağladıklarını, yetiştirdikleri hayvanlarında susuzluğa dayanıklı develer olduğunu görüyoruz.

Çölde yaşayan insanların giyim kuşamları ve geçim kaynaklarını belirleyen temel faktörün doğal unsurlar olduğu gayet açıktır.

Ekvatoral kuşakta yağmur ormanlarında yaşayan toplulukların ise neredeyse hiç kıyafet giymeden, balıkçılık ve avcılıkla geçimlerini sağladıklarını görüyoruz.

Ekvator kuşağında yaşayan bu toplulukların sazlıklardan ya da bitki yapraklarından evler yaptıklarını görüyoruz.

Yine kutup çevresinde soğuk kuşakta yaşayan toplulukların ise kalın kürklü giysiler giydiğini, iglo ismi verilen buzdan evlerde yaşadıklarını görüyoruz. Temel besin kaynaklarının ise hayvansal gıdalar olduğunu görüyoruz.

Aynı şekilde ekvatordaki yağmur ormanları ve kutuplarda yaşayan insan topluluklarının giyimlerinde, beslenme şekillerinde ve ev yapımında kullandıkları yapı malzemelerinde doğal unsurların söz sahibi olduğu gayet açıktır.

İnsanların yeryüzünde dağılışını etkileyen başlıca doğal şartlar

İklim ( Özellikle sıcaklık ve yağış koşulları)

Yer şekilleri

Su kaynakları

Toprak verimliliği

Doğal bitki örtüsü


İNSAN, DOĞA ve COĞRAFYA

Doğal olaylar ve doğal unsurlar insanların ekonomik, sosyal ve diğer faaliyetlerini büyük oranda etkiler. İşte bu yüzden doğal olaylar ile insan faaliyetleri sürekli bir etkileşim içerisindedir.

İnsanın doğal ortam ile etkileşimine örnekler

Barajların yapılması

Bataklıkların kurutulması

Tüneller, köprüler ve viyadüklerin yapılması

Sulama kanallarının yapılması

Maden ocaklarının işletilmesi

Ormancılık faaliyetleri

Ormancılık faaliyetleri

Kanalların yapılması

Deniz kıyılarına setlerin yapılması

Doğal ortamın insanla etkileşimine örnekler;
Soğuk iklim bölgelerinde evlerin kalın duvarlı, küçük pencereli ve dik çatılı olması

Güneydoğu Asya da yaşayan insanların temel besin kaynaklarının pirinç olması

Orta kuşakta yaşayan insanların mevsimlere göre giysi ihtiyaçlarının fazla olması

Yer şekillerinin engebeli olduğu Doğu Karadeniz kıyılarında temel geçimin balıkçılık olması

Doğu Anadolu bölgesinde kar yağışı ve don olaylarının ulaşımı olumsuz etkilemesi

Deprem, tsunami, kasırga gibi olayların can ve mal kaybına neden olması.

Yazar:

Önceki Yayın
Sonraki Yayın