Halk Hikayeleri Özellikleri (Maddeler Halinde) - DERS KİTABI CEVAPLARI

Yeni Yayınlar

Mayıs 01, 2018

Halk Hikayeleri Özellikleri (Maddeler Halinde)

Edit
 DERS KİTABI CEVAPLARINA BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ! 

Halk Hikayeleri Özellikleri (Maddeler Halinde) 

Halk hikayesi nedir? Halk hikayelerinin özellikleri nelerdir? Halk hikayelerinin özelliklerinin maddeler halinde açıklamaları.


HALK HİKÂYELERİ ÖZELLİKLERİ
Halk hikâyeciliği geleneği, sözlü gelenekte anlatılagelen hikâyelerin âşıklar tarafından düzenlenip halka açık yerlerde söylenmesiyle oluşmuştur. Bu geleneğin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

1. Hikâye anlatma geleneği, sadece Türk milletine özgü bir gelenek değildir. Bu gelenek özellikle Doğu toplumlarının en eski edebiyat geleneklerinden biridir.

2 Türk halk hikâyeciliği, destanlarla başlayıp Battalnâme, Saltuknâme, Dânişmendnâme ve Dede Korkut Hikâyeleri ile devam eden anlatı geleneğinin XVI-XX. yüzyıllar arasında sözlü edebiyattaki aşamalarından biridir.

3. Halk hikâyelerinin oluşma biçimleri, destanlarla benzerlik gösterir. Önce hikâyeye konu olan bir olay gerçekleşir. Ardından bu olay sözlü gelenek içinde kuşaktan kuşağa aktarılır. Bu aktarmalar sırasında anlatıya müzik de eşlik eder; hikâyeleri anlatanlar, hikâyelerin kimi bölümlerine türküleri dahil ederler. Âşıklar (saz şairleri), bir ana olay etrafında gelişen bu hikâyeleri belli bir düzene göre yeniden düzenleyip halka açık yerlerde anlatırlar. Böylece halk hikâyesi son şeklini almış olur.

4. Âşıklar, aslında birer anonim ürün olan bu hikâyeleri anlatırken kendi hayal güçlerini ve anlatım tarzlarını da işin içine katarlar. Dolayısıyla aynı hikâyenin Anadolu’nun farklı bölgelerinde çeşitli varyantları bulunabilir.

5. Halk hikâyelerinde kişiler çoğunlukla tipleştirilerek anlatılmıştır, iyiler hep iyi, kusursuz; kötülerise her şey-leriyle kötüdür.

6 Halk hikâyelerinde mekân kavramı destan ve masallardakine göre daha belirgin, modern hikâye ve roman-dakine göre daha yüzeyseldir. Halk hikâyelerde yer adları ya kent ve ülke adı şeklinde özel ad olarak ya da ya da bahçe, saray, köşk gibi sözcüklerin kullanılması yoluyla fiziki mekan adı olarak, çoğunlukla da ayrıntılı ve gerçekçi betimlemeler yapılmadan geçer.

7 Halk hikâyelerinde olayların geçtiği genel zaman dilimi belirsizdir ama bu belirsizlik masallardakinden farklıdır: Masallarda “Evvel zaman içinde…” diyerek verilen zaman, aslında zamansızlığa işaret eder. Masalda anlatılanlar, gerçek zamanın -saat, dakika, gün, yıl gibi birimlerin yer aldığı ölçülebilir zamanın- dışında, tamamen hayalîdir. Halk hikâyelerinde masallardakine göre daha yakın zamanlara işaret eden unsurlar vardır. Bu hikâyelerde anlatılan olaylar genellikle bir insan ömrünü kapsayacak şekilde gelişir ve biter.

8. Halk hikâyelerinde nazım ve nesir daha doğrusu anlatım, şiir ve müzik iç içedir. Âşık, olayların gelişimini anlatırken kimi yerlerde konuşmaya arar verir ve kahramanların ağzından türkü söylemeye başlar. Bu türkülerin bir kısmı mâni biçimindedir.

9. Hasat sonrası düğünlerde, uzun kış gecelerinde köy odalarında, ramazan aylarında şehir ve kasaba kahvelerinde anlatılan bu hikâyeleri dinlemek için birçok kişi bir araya gelmiştir. Bu durum, halk hikâyelerinin toplumsal bir işlevinin olduğunu da göstermektedir.

10. Halk hikâyelerinin bir kısmı 1 saatte anlatılabilecek kadar kısayken bir kısmı da 5-6 gecede anlatılabilecek kadar uzundur.

11. Bu hikâyelerde halkın günlük yaşamda kullandığı sözcük ve deyimlerle zenginleştirilmiş, yöresel kullanımların yer aldığı yalın bir dil kullanılmıştır.

12. Halk hikâyelerinin metinleri birer edebî metindir yani kurmacadır. Bu metinlerde dil, şiirsel işleviyle kullanılmıştır.

13. Halk hikâyelerinde olay örgüsü tanrısal anlatıcının bakış açısıyla anlatılmıştır. Bu metinlerde hikâyenin anlatıcısı, her şeyi bilen bir bakış açısına sahiptir.

14. Halk hikâyelerinin en önemli teması “aşk”tır. Merkezinde aşk temasının olduğu aşk hikâyelerinin en önemlileri şunlardır: Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin, Tahir ile Zühre, Arzu ile Kanber, Emrah ile Selvihan.

Halk hikâyelerinde ele alınan temalardan biri de “kahramanlık”tır. Kahramanlık temalı hikâyelerin en bilineni “Köroğlu”dur.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder