Edebiyatta Realizm Nedir? Özellikleri Nelerdir? - DERS KİTABI CEVAPLARI

Yeni Yayınlar

Mayıs 06, 2018

Edebiyatta Realizm Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Edit
 DERS KİTABI CEVAPLARINA BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ! 

Edebiyatta Realizm Nedir? Özellikleri Nelerdir? 

Edebiyatta Realizm akımı nedir? Realizm akımının özellikleri, tarihçesi, öncüleri hakkında bilgi.
REALİZM


Realizm, olguculuğun (pozitivizmin) etkisi altında, hayali ve duyguyu yenme akımıdır.

Edebiyatta Realizm Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Edebiyatta Realizm Nedir? Özellikleri Nelerdir? 

Realizm, gerek akıl, gerekse hayal yolundan eşyanın ve doğanın gerçeğine ulaşmanın mümkün olamayacağına inanmaktadır. Aklın bulduğu ölçüler nesnel (objektif) değildir. Hayal ise zaten doğası bakımından gerçeğin zıttıdır. Bu nedenle insan kalbine ve toplum psikolojisine bu kanallardan girmek doğru olamaz. Çünkü verdikleri sonuçlar yanlıştır. O halde sanatta yapılması gereken şey, ilmin metodlarını kullanmaktır. Şimdi bunun nasıl olacağını anlamaya çalışalım :

realizm

a) Çevrenin insan üzerindeki etkisi :

Realistlere göre, çevrenin insan üzerindeki etkisi çok büyüktür. Toplumun gösterdiği akış, birey (fert) olarak yaşayan insanı, birtakım âdet ve örfleriyle baskı altında tutmaktadır. İnsanın, istese de, istemese de toplumun akışına uymak zorunda olduğu, bir gerçektir. O halde her şeyden önce sanatçı, olayı, olayı yaratan kişilerin çevresini, iyi bir gözlemle tanımak zorundadır.

Çevremize bağlı maddi şeylerin insan üzerindeki etkisi umursanmayacak şey değildir. Örneğin düzenli bir eşya, insanın ruhunda bir rahatlık meydana getirir.

Bu böyle olmakla beraber, insanın da maddî çevre üzerinde etkileri vardır. Bir odadaki eşya düzeni ya da düzensizliği, sahibinin psikolojisindeki düzeni veya dağınıklığı göstermesi bakımından çok önemlidir. Ruhsal bakımdan dağınık olan bir kimsenin giyimiyle, rahatlık ve düzenlilik içinde bulunan bir kimsenin giyimi arasında büyük ayrılıklar vardır. Her ikisinin de giysileri, aynı kumaştan aynı terzi eliyle yapılmış olsa bile, giyimlerindeki ayrılık göze çarpar. Birisininki daha düzgün, ütülü ve temizken, ötekininki daha dağınık, lekeli ve ütüsüzdür. Bu giyiniş ayrılıkları, onların ruhsal bakımdan dağınık ya da toplu olduklarını gösterir.

Bu açıklamalardan şu çıkıyor ki, realistler, klasiklerin «Çevrenin ve eşyanın, insan davranışları üzerinde hiç bir etkisi yoktur.» şeklindeki düşüncelerine karşı oluyorlar.

Bu nedenle realistler, eşyadan iklime kadar her şeyin insan psikolojisine etki yaptığını kabul ediyorlar. Onun için gerek çevrenin, gerekse insanın dış yapısının tasvirine çok önem veriyorlar. Realistler, insanın dış yapısındaki önemli ayrılıkların, o insanın psikolojisinde bü-büyük yankılar yapacağını kabul ediyorlar. Bir insanın çirkinliğinin, kaba yapılı oluşunun, organlarındaki eksikliklerin, onu, çeşitli davranışlara sürükleyeceğini ileri sürüyorlar. Bu bakımdan da dış yapının tarafsız tasviri çok önem taşıyor.

Kişinin de toplum üzerinde bir etkisi vardır. Sanatçının bunu da görmesi ve karşılıklı olan bu etkinin şiddetini ve derecesini gerçek ölçüleriyle görmesi gerektir.





Sanatçı, belgelere dayanan bu görüşlerim tarafsız bir tasvirle ele almalı, tarafsız bir anlatımla onun gerçekliğini ortaya koymalıdır.

b) Realizmde anketçilik :

Realistler, olayın doğruluğunu ve şaşmazlığını sağlayabilmek için, o olayın nedenlerini anlamak amacıyla anket açmışlar, özellikle birçok kadınlardan hâtıra defterleri istemişlerdir. Ayrıca samimî itiraflarını bildiren mektup göndermelerini telkin etmişlerdir. Bu alandaki davranışları bakımından Concourt’ların, Flaubert’in hatırdan çıkarılmaması gerektir. Alphonse Daudet’nin yazacağı eserlere gereç hazırlamak bakımından tuttuğu ve sonradan yayın alanına çıkan küçük not defterleri herkesçe bilinen bir şeydir. Yine Tolstoy’un bir muharebenin akışını, realist ve tarafsız bir görüşe bağlayabilmek için, günlerce at üstünde, elinde askeri harita olmak üzere, muharebe meydanında dolaştığı herkesçe bilinir.

Bütün bunlar gösteriyor ki, realistler, olaylara kendi hayallerinin arzusuna ve gücüne göre şekil vermiyorlar, olayın çevresini kendileri görmeye çalışıyorlar. Bu nedenledir ki Flaubert’in Madame Bovary adındaki romanının gerek olayı, gerekse bu olayla ilgili kahramanlarının tümü gerçektir. Yani Madame Bovarynin olayı olmuş bir olaydır, kahramanları da gerçekten yaşamış kimselerdir. İkinci derecedeki olaylarla, bunlara bağlı kişiler de gerçektir.

c) Realizmde karakter ve töre :

Realist bir sanatçı olduğu sonradan anlaşılan ve bir çok realist sanatçıya ışık tutan H. De Balzac ve Tolstoy, romantikler gibi karakter üzerinde durmuşlardır. Balzac‘ın karakter yaratmaktaki dehası, 1800-1850 Fransa’sını bütün canlılığıyla sanatta yaşatmıştır.

Goncourt kardeşlerle bunlara paralel sanatçılar ise, karakter üzerinde durmamışlar, daha çok töreye bağlı kalmışlardır. Böylece realist sanatçılar arasında iki ayrı görüş meydana gelmiştir. Bu iki ayrı görüşe bağlı sanatçılardan töreciler, daha büyük önem kazanmış, realizmi gerçek anlamıyla bunlar temsil etmişlerdir.

Karakter, romantizmde de gördüğümüz gibi, bir insanı öteki insanlardan ayıran özelliklerdir. Yani birinin ruhsal davranışlarının ötekilerinkinden ayrılığı, onun karakterini meydana koyar.

Töre ise, bir insanın, belli bir sınıf insanlarıyla olan benzerliklerini belirtir. Tabii bu sınıf, o insanın bağlı bulunduğu sınıftır.





Karakterle uğraşmak, yani onu tasvir etmek, kuvvetli insanları belirtmek; töreye bağlı kalmak da orta yetenekli insanları göstermek demektir.

Realizm burdan harekete geçerek yüksek ve kuvvetli kişilerle ilgilenmemiş, daha çok silik ve aşırı özellikleri olmayan kişilerin yaşamlarını ele almıştır. Örneğin realizmin karşısında Napolyon‘un hiç bir değeri yoktur. Buna karşılık küçük bir subay ve hattâ er, büyük bir önem taşımaktadır.

d) Realizmde gözlem (müşahade) :

Realistler, çevrenin çok kuvvetli ve nesnel bir gözlemle incelenmesini isterler. Yalnız burada dikkat edilecek nokta, bu gözlem, yazarın kişisel ölçülerine göre olmayacaktır. Çevrenin gözlemi, olayın içindeki kahramanın gözlemine bağlı kalacaktır. Yani eserin kahramanı, bulunduğu çevreyi nasıl ve hangi yönleriyle görüyorsa, yazar, onun bu görüşüne bağlı kalacaktır. Kendi görüşüne göre o çevreyi tasvir etmekten şiddetle kaçınacaktır. Çünkü çevrenin etkisi altında olayı yaratan kişinin gerçek davranışlarım sanata gerçek olarak aktarmak, ancak böyle bir tutumla mümkün olur.

e) Realizmde tasvirin önemi :

Realistler, tasvire, romantiklerden daha çok önem vermişlerdir. Yalnız tasvirin tarafsız olması şarttır. Roman kahramanının şu ya da bu şekildeki davranışları üzerinde, çevrenin büyük etki gösterdiği bir gerçek olarak kabul edilince, bu etkinin hangi bakımdan olduğunu ve kahramanın bu etki karşısında, davranışlarına nasıl bir yön verdiğini gösterebilmek için tasvire ihtiyaç vardır. Ancak tasvir yardımıyla, olayları kavrama gücümüz, nedenden sonuca doğru kayarak kişilerin psikolojik yapısına inebilir. Çünkü kişinin davranışları, çevresiyle sıkı sıkıya bağlıdır. Kişinin âdet ve örfler karşısındaki tutumunu, yani bunlar karşısındaki esaretini ya da kaçışım belli bir nedene bağlamak zorunu vardır. Bu zorunları ortaya koyacak ve bir sonuca bağlayacak şey, tasvirdir.

f) Realizmde, dramın ve olayın en aza inmesi :

Realizm; Neron, Napolyon gibi kişilerle ve bunların meydana getirdikleri çılgınlıklarla ilgilenmemiştir. Büyük maceralar, önüne geçilmez tutkular realizmde yer bulmamıştır. Realist sanatçılar, daha çok çevrelerinin örf ve âdete bağlı yaşam koşullarına uymuş, zamanlarının ortak güçsüzlüklerini, düşüncelerini, tasalarını taşıyan önemsiz insanları ele almışlardır.

Dram, bir tutkuya bağlı olarak meydana gelen bir olaydır. Neron, Napolyon ve benzerleri gibi kişiler, bir takım olayları kendi tutkularıyla yaratmışlardır. Halbuki önemsiz insanın yarattığı bir olay yoktur. O, çevresinin etkisiyle hareket eder. Çevresi onu nasıl sürüklerse o da öyle gider. Öyleyse olay yaratmak, örf ve âdete aykırı bir davranıştır, realist sanatçıya da konu olamaz. Çünkü bir insanın en alımlı tarafı, tutkusunun ayaklandığı ve ruhsal bir bunalım içinde bocaladığı andaki olmasını istediği iş değildir. Onun en alımlı tarafı, belli bir davranışını gösteren her günkü alışkanlıklardır. Bu nedenledir ki realizm, doğrudan doğruya günlük yaşamın içine girmiştir.

g) Realizmde dil :

Realizm edebi üsluba çok büyük bir önem vermiş, anlatımın sağlam ve ölçülü olması için elden gelen çabayı esirgememiştir. Natüralistlerde olduğu gibi, kahramanı, bağlı bulunduğu sınıfın diliyle konuşturmamış, fikirlerin ve duyguların belirtilmesinde sözcüğün edebiyattaki değerinden faydalanmaya çalışmıştır. Zaten tasvire çok önem veren bir sanat anlayışının, çevre ile düşünce arasındaki bağıntıyı belirtebilmek için, özentili bir dil kullanacağı doğaldır. Bu böyle olmakla beraber, dile felsefi bir anlatım niteliği verilmiş değildir. Anlatım açıktır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder