Democritus (Demoktiros) Kimdir? Democritus’un Hayatı ve Yaptıkları

Democritus (Demoktiros) Kimdir? Democritus’un Hayatı ve Yaptıkları
Democritus (Demokritos) Kuzey Yunanistan’da antik bir kent olan Abdera’da doğmuştur (MÖ 460). O, ön-Sokratik felsefeciler arasında en önemli ve etkili olanlardan biriydi. Aynı zamanda Platon tarafından bahsedilmese de, Aristo’dan büyük saygı gören bir felsefecidir. Democritus’un hayatı hakkında çok geniş ve net bilgiler yoktur. Xerxes’in (Democritus’un babası) Asya’ya dönen ordusunun ağırlanmasına destek olduğu ve bu olay üzerine Abdera’lılara Pers tekerki tarafından hediyeler verildiği söylenmektedir. Diogenes Laertius, Democritus’un Maguslar tarafından tanrıbilim ve gökbilimde eğitildiğini savunmaktadır. Babası öldükten sonra, kendisine kalan mirası İran, Kızıl Deniz ve Mısır’a yaptığı yolculuklarda harcadığı söylenir.

Yapmış olduğu seyahatlerden ülkesine geri döndükten sonra, kardeşinden yardım görmüş ve kendi halkı arasında büyük bir saygınlık kazanmıştır. Seyahatleri sırasında Atina’ya da uğradığı söylenmektedir ve Diogenes şu yazıların Democritus’a ait olduğunu savunur; “Atina’ya vardığımda kimse beni tanımıyordu.” Gülen filozof olarak bilinen Democritus, halk içinde daima gülerek dolaşan ve insanları küçümsemesini bu şekilde ifade eden birisiydi. Bu nedenle alaycı bir kişi olarak bilinen Democritus’un, öldüğünde yüz yaşının üzerinde olduğunu belirten kaynaklar mevcuttur. Leukippos’un öğrencisi olan Democritus, Sokrates’ten daha sonra ölmesine rağmen, Sokrates’ten önceki doğa filozofları arasında sayılmaktadır, ayrıca hocasının teorisini daha da geliştirmiş ve ünlenmiştir.

Democritus
Democritus Neler Yapmıştır?
Democritus, varoluş ile ilgili çok net bir görüş ortaya çıkarmıştır. Ona göre Evren’deki oluşuma, kati bir zorunluluk hakimdir. Tüm olan biteni bir rastlantı olarak ifade etmek saçmadır. “Yok olmayan, yaratılmamış ve değişmeyen bir varlık, özdeksel atomun kendisidir. Öz, maddeyi simgeler ve onunla her türlü nesne yapılabilir” şeklindeki görüşüyle, doğa biliminin (materyalist) ilk temellerini ortaya atmıştır.

Bütün atomcular, sadece bir şekil, hacim ve ağırlık içeren, bölünemez en ufak birim şeklinde izah ettikleri atomun hareket ettiği boşluğun, ezeli ve ebedi varlığını ortaya atmışlardır. Tüm bu materyalist düşüncelere rağmen, “gerçek olan tek şey, atomların hareketidir” ilkesini, ruhun izah edilmesi aşamasında da tutarlı olarak kullanmışlardır. Democritus, bilinçli olarak materyalist bir yaklaşımla düşünme ve algılamayı, vücuttaki en hafif, en ince ve düzgün ateş atomlarının bir hareketi şeklinde izah etmiş ve kendisinden önceki filozofların üzerinde durmadığı kadar etik (ahlak) bilimiyle ilgilenmiştir.

Democritus, hem Sokrates öncesi zamanlarda yaşamış hem de ondan sonraki kültür filozofları arasında yer almıştır. Kendisinden önce de doğa sorunlarıyla ilgilenilmesine rağmen, doğa sorunlarından insan sorunlarına geçiş yapan dönemde yaşamış bir düşünür olarak, doğa ve kültür konularını ölçülü bir şekilde işlemiştir. Democritus’un bu yaklaşımı, felsefe tarihinin en kapsamlı olayıdır, ayrıca bu felsefenin temeli, bilgince ve mutlu bir yaşamdır.

Democritus Kimdir
Democritus’un Hazları Nelerdir?
Bedensel hazlar: Bu hazları ölçülü olarak yaşamak gerekir. Bedeni ne rahat bırakmak ne de ezmek doğru değildir.

Zihinsel hazlar: Kalıcı hazlardır ve varlığı temaşa etme ilkesine dayanır.
Democritus’un yapıtlarının büyük bir bölümü maalesef yok olmuştur. Bunun esas nedenlerinden biri ise aslen Yunanlı değil, Makedonyalı oluşudur. Atinalı olmayanlar, o dönemlerde genel olarak saygı görmüyorlardı ve bundan dolayı kendisi de Atina’da fazla saygı görmemişti. Örneğin, Platon onun görüşlerinden çoğu zaman faydalanmış, ancak eserlerinde hiçbir zaman adını kullanmamıştır. Buna rağmen Aristo, Democritus’a karşı saygılı ve ölçülü bir dil kullanmıştır.


Democritus’a göre evren, gözle görülemeyecek kadar küçük unsurlardan meydana gelmektedir. İlgili unsurlar ezeli ve ebedidir ve sayıca da sonsuzdurlar. Kendi içlerinde boşluk içermezler, parçalanamazlar, yalın ve yekparedirler. Bundan dolayı da dağılıp kaybolmazlar. Başka bir deyişle Parmenides’in varlıkla ilgili ifade ettiği bütün özellikleri taşırlar. Democritus’a göre evren sonsuz sayıda atomdan ve sınırsız bir boşluktan oluşmaktadır. Şayet Democritus, bu boşluk denen şeyi kabul etmemiş olsaydı, atomlar hareket edemez v birbirleriyle adeta bitişirlerdi. Hâlbuki atomlar boşlukta hareket etmekte ve birleşip dağılarak bütün evren olaylarını oluşturmaktadırlar.

Democritus Biyografi
Democritus, değişimin temeli olarak atomların birleşmelerini ve ayrılmalarını esas almıştır. Atomlar hiçbir zaman yok olmazlar, ancak birleşebilir ve daha sonra yok olacak bileşik yapılar meydana getirebilirler. Bu tabloya göre bütün değişim, nicel bir temele dayanarak gerçekleşmektedir. Atomlar sayıca sonsuz ve boşlukta sınırsız olduğu için, sonsuz malzemeden sonsuz sayıda evrenin ortaya çıkması mümkündür. Democritus’a göre ruh da atomlardan oluşmuştur ve bundan dolayı ölümden sonra dağılıp yok olur. Antik Yunan döneminde ruhun ölümlü olduğunu bu kadar net bir şekilde ifade eden ilk kişi Democritus olmuştur. Bu nedenle, tüm bu evren tablosuyla değişimi kurtaran kişi de odur.

Democritus’a göre atomlar hiçbir zaman yok olmasalar da, nicel olarak birbirleriyle birleşirler ve dağıldıktan sonra değişim meydana getirirler. Böylece her türlü değişim, nicel bir temele göre olur ve biter. Tüm bu değişimler atomların sayıca artmasından veya yer değiştirmesinden oluşmaktadır. Bu tablodaki tüm olaylar fiziksel bir süreçtir, yani evrende olup bitenlerin üzerinde herhangi bir iradenin ya da aklın etkisi yoktur. Bütün evren olayları, atomlar arasında olan etki ve tepki ilişkilerinden ortaya çıkmaktadır. Democritus evren anlayışının yanında idealist bir etik anlayışı da ortaya koymuştur ve bilgeliğin kişiyi mutlu edeceğini savunmuştur. Tüm olumsuzluklara rağmen hayatı sırtlayıp götürmeyi ilke edinmiş, ölçülü, dengeli ve bilgece olmak gerektiğini ifade etmiştir.

Önceki Yayın
Sonraki Yayın