Psikosomatik Nedir, Psikosomatik Nasıl Anlaşılır ve Türleri Nelerdir?

Psikosomatik Nedir, Psikosomatik Nasıl Anlaşılır ve Türleri Nelerdir?
Fiziksel olarak herhangi bir neden olmadan, vücutta bazı rahatsızlıkların yaşanabildiği Psikosomatik rahatsızlıklar “Somatoform Bozukluk” adıyla da bilinmektedir. Bu tür hastalıklarda, fizyolojik veya nörolojik incelemeler sonucunda rahatsızlığın boyutunu tanımlayabilecek fiziksel bir tanıya rastlanmaz. Fiziksel olarak bir sebep olmadan, insan vücudunda bazı rahatsızlıkların yaşanması durumu yeni bir olgu değildir.

150 yıl kadar önce bu tür rahatsızlıklar özellikle yetişkinler için tanımlanmış, bunun için de “histeri” kelimesi seçilmiş ve konu üzerinde uzun süre çalışılmıştır. İlerleyen zamanlarda ise, çocuk ve gençlerde de bu tür sorunların ortaya çıktığı gözlemlenmiştir.

Psikosomatik rahatsızlıklar, çocuklarda belirtisi olmayan yakınmalar şeklinde ortaya çıkmaktadır. Örneğin; çocuk ağrıyan yerini veya şikâyetinin nerede olduğunu tam anlamıyla gösteremez. En sık görülen psikosomatik rahatsızlıklar şunlardır;

Baş ağrısı

Yüksek boyutta endişe

Karın ağrısı

Denge problemleri

Sürekli bitkinlik ve yorgunluk

Ağrılar

Görme bozuklukları

Kas ağrıları

Saç dökülmesi

Sırt ağrısı

Cilt hastalıkları

Psikosomatik rahatsızlıklarla birlikte okul reddi, yüksek endişe, okul sorunları ve sosyal uyum sorunları da sıklıkla görülebilir.

Psikosomatik Nasıl Anlaşılır?
Herhangi bir fiziksel problemin somatoform olma ihtimalinin değerlendirilebilmesi için, bu problemin sadece 1-2 kez gözlemlenmiş olması kâfi değildir. İlgili sorun ya da sorunların belirli bir zaman içerisinde inişli çıkışlı olarak gözlemlenmesi gerekmektedir. Fiziksel bir sorunmuş gibi görülen problemin ise fiziksel bir sebebinin olmaması gerekir. Psikosomatik olan kişinin, bilinçli olarak rahatsızlığını belirtmemesi önemlidir. Örneğin; aslında başı ağrımayan bir çocuğun başı ağrıyormuş gibi davranması. Travmatik bir sorun yaşayan çocuk, kısa bir zaman için de olsa, acı hissedebilir ve değişik sorunlar yansıtabilir.

Psikosomatik
Psikosomatik Rahatsızlıkların Türleri Nelerdir?
İçe Döndürme (Konverziyon): Çocuklarda en fazla görülen psikosomatik türüdür. Bu rahatsızlıklarda ortaya çıkacak olan belirtiler, fiziksel ve nörolojik sorunlarla büyük benzerlik gösterirler. İleri evrelerde; nöbet, görme kaybı, duyu kaybı gibi problemler ortaya çıkar. Çocuklar genelde güçsüz, zayıf ve halsiz olduklarını söylerler.


Vücudu Algılamada Bozukluk: Psikosomatik rahatsızlıkların bu türünde özellikle gençler, vücutlarının bazı yerlerinde sorun ya da eksiklik olduğunu düşünürler. Bu düşünce, onların duygusal ve sosyal gelişimlerini önemli derecede etkiler. Hipokondri: Genel olarak çocuklarda ve gençlerde sürekli bir hastalık hissi oluşturur. Hasta olmadıkları halde öyleymiş gibi hissederler ve vücutlarından gelen uyarıları yanlış yorumlayarak kötü hastalıklara yakalandıklarını düşünürler.

Bu türlerin hiç birisinde bulunmayan psikosomatik rahatsızlıklara sahip birçok çocuk da bulunmaktadır. Bu durum kız çocuklarında daha sık görülmekle beraber, yaşanma sıklığı %5 oranındadır. Özellikle eğitim düzeyi düşük çocuk ve gençlerde sıklıkla görülen bir rahatsızlıktır.

Psikosomatik Rahatsızlıkların Nedenleri Nelerdir?
Somatoform veya Psikosomatik rahatsızlıkların sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte, ortaya neden çıktıkları konusunda bazı varsayımlar mevcuttur. Bunların başında; hasta çocuğun yaşadığı önemli olaylar ve travma gibi durumlar gelmektedir. Bazı çocuklar özellikle stresle daha kolay başa çıkabilir. Bazıları ise stresten hemen etkilenir ve stresin getirdiği olumsuzlukları yaşar. Bu gruptaki çocuklar duygularını anlatmakta güçlük çekebilir ve toplumdaki kurallar sebebiyle birçok olayı içlerine atmak zorunda kalabilir.

Aileleri üzülmesin diye he şey güzelmiş gibi davranan bu çocuklar, genellikle sorunlarını konuşmaktan kaçınırlar. Bilhassa endişenin bastırıldığı aile ortamlarında yetişen çocuklar, bu gibi sorunlara daha fazla eğilimlidir. Böyle durumlarda, çocuğun problemi beden yoluyla ifade edilebilir ve sorun fizikselmiş gibi anlaşılabilir. Buna rağmen, fiziksel bir sorunun psikolojik nedenlerden dolayı olduğuna teşhis koyabilmek için bütün muayenelerin yapılması gerekmektedir. Şayet fiziksel bir neden ortaya çıkarsa, problemin hemen ortadan kaldırılması şarttır.

Psikosomatik Nedir
Psikosomatik Belirti Görülürse Neler Yapılmalıdır?
Eğer çocuğun fiziksel bir yakınması olursa, ilk yapılacak şey; konuyla ilgili uzman bir doktora gitmek ve fiziksel bir tanı olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. Herhangi bir tanı ortaya çıkmıyorsa, uzman tarafından aileden; çocuğun gelişimi, ailenin sorunlarla mücadele etme yöntemleri, çocuğun hayatındaki önemli gelişmelerin ne olduğu, çocuğun arkadaşlarıyla olan ilişkileri ve aile içi ilişkiler gibi konularda bilgi alınması gerekir. Bunların dışında doktor çocukla bire bir görüşme yapmalı, onun içinde bulunduğu ortamı ve kendini nasıl algıladığı konularında değerlendirmede bulunmalıdır. Daha sonra tekrar bir uzmandan yardım alınmalı ve çocuk, vücudundan gelen sinyallere karşı duyarlı bir hale getirilmelidir.

Yazar:

Önceki Yayın
Sonraki Yayın