Soyadı Kanunu nedir?

Soyadı Kanunu nedir?
80 yıl önce çıkarılan bir yasa ile herkes bir soyadına sahip oldu. Peki, Soyadı Kanunu neden çıkarıldı, ne işe yarar? Osmanlı döneminde yaşayan insanların soyadları yoktu. Bunun yerine kişinin adının yanına baba adı, doğum yeri veya bağlı olduğu boy yazılıyordu. Cumhuriyetin ilanından sonra da bu devam etti. Ancak soyadı olmaması devlet işlerinde karışıklığa neden oluyordu. Askere alma, okula kayıt olma, tapu ve miras işlerinde sorunlar yaşanıyordu.

Soyadı Kanunu, devlet işlerindeki tüm bu karışıkları çözmek için 21 Haziran 1934′te kabul edilmiştir. Kanun, 2 Temmuz 1934 günü Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 2 Ocak 1935′te yürürlüğe girmiştir. Her Türk vatandaşına bir soyadı taşıma yükümlülüğünü getiren 2525 sayılı kanun, Soyadı Kanunu’dur.

Soyadı Kanunu İsviçre’den alınarak düzenlenen bir kanundur ve Atatürk’ün ‘Halkçılık’ ilkesiyle ilgili inkılaplardan birisidir. Gazi Mustafa Kemal’e Atatürk soyadı verildi ve 17 Aralık’ta bu soyadının olduğu gibi veya tersten diğer kişiler tarafından kullanılması yasaklandı. Kız kardeşi Makbule dahi Atatürk değil, “Atadan” soyadını aldı.

Soyadı Kanunu’yla birlikte hanım, hanımefendi, hazret, bey, beyefendi, ağa, hacı, hafız, hoca, molla, efendi, paşa gibi üstünlük belirten unvanlar ortadan kalktı. 26 Kasım tarihinde tüm bu lakapların kullanılması yasaklandı. Aynı kanunla vatan savunmasında, Milli Mücadelede gösterilen başarılar karşılığı verilen madalyalar dışında, eski Osmanlı idarecilerinin verdiği tüm nişan ve rütbeleri taşımak da yasaklanmıştır.

Soyadı Kanunu’nun sonuçları nelerdir?


- Ön ad önde, soyad sonda kullanılmalıdır.
- Edebe aykırı ve gülünç soyadlarının, aşiret, yabancı ırk ve millet isimlerinin, rütbe ve memuriyet bildiren isimlerin soyadı olarak alınmasına izin verilmez.
- Soyadı seçme görevi “koca”ya verilmiştir.
- Her Türk, kendi adından başka, ailesinin ortak olarak kullanacağı bir soyadı alacaktır.
- Soyadları Türkçe olmak zorundadır.

Önceki Yayın
Sonraki Yayın