Türk Lirasının (TL) arka yüzünde kimlerin resmi var?

Türk Lirasının (TL) arka yüzünde kimlerin resmi var?
Tüm Türk Lirası banknotlarının ön yüzünde Atatürk portresi var!.. Peki, hangi banknotun arka yüzünde kimin resmi olduğunu biliyor musunuz?.. 1 Ocak 2009’da tedavüle giren Türk Lirası banknotlarının ön yüzünde Atatürk portreleri bulunurken, arka yüzlerinde Türk bilim, sanat, edebiyat ve müzik tarihinin önde gelen isimlerinin portrelerine yer veriliyor.

Kağıt 5 liraların ön yüzünde Ulu Önder Atatürk, arka yüzünde ise Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı’nın(1913-1993) portresi, güneş sistemi, atomun yapısı, DNA ve ilk çağ mağara resimleri bulunmaktadır. 1913 yılında İstanbul’da doğan Sayılı, 1933 yılında Ankara Erkek Lisesi’ni birincilikle bitirmiştir. 1942 yılında Amerika Harvard Üniversitesi’nde bilim tarihi alanında doktorasını tamamlayarak “İslam Dünyasında Bilim Kurumları” tezi ile dünyada bilim tarihi alanında verilen ilk doktora derecesini almıştır.

10 liraların arka yüzünde ünlü Türk matematik profesörü Cahit Arf’in resmi bulunmaktadır. Cahit Arf, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde profesör ve ordinaryus profesörlüğe yükselmiş ve 1962 yılına kadar çalışmıştır. Daha sonra Robert Koleji’nde matematik dersleri vermeye başlamıştır. 

1964 yılında Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bilim kurulu başkanı olan Cahit Arf, cebir konusundaki çalışmalarıyla dünyaca ün kazanmıştır. Sentetik geometri problemlerinin cetvel ve pergel yardımıyla çözülebilirliği konusunda yaptığı çalışmalar, cisimlerin kuadratik formlarının sınıflandırılmasında ortaya çıkan değişmezlere ilişkin Arf değişmezi ve Arf halkaları gibi literatürde adıyla anılan çalışmaların yanı sıra “Hasse-Arf Teoremi” adı ile anılan teoremi matematik bilimine kazandırmıştır ve bu teoremin denklemi paraya yazılmıştır.


2009 yılından beri 20 liraların arka yüzünde 20. yüzyılın başlarındaki çalışmalarıyla tanınan ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın önde gelen isimlerinden olan Türk mimar, Mimar Kemaleddin’in resmi ile birlikte Gazi Üniversitesi’nin rektörlük binasının çizgisel bir çalışması bulunmaktadır.



50 liralık banknotların arka yüzünde ise Türk edebiyatının ve İslam coğrafyasının ilk kadın romancısı olarak tanınan Fatma Aliye Topuz’un resmi bulunmaktadır. 9 Ekim 1862′de İstanbul’da doğan Topuz, tarihçi Ahmed Cevdet Paşa’nın kızıdır. Fransızca ve Arapça dersleri alan romancı; matematik, hukuk, Arap tarihi ve felsefesi okumuştur. Edebi yaşantısına 1889′da George Ohnet’in Volonte adlı romanını Meram adıyla çevirerek başlayan yazar, 1892 yılında ilk romanı olan Muhadarat’ı yazdı.


2009 yılından bu yana 100 liralık banknotların arka yüzünde 17. yüzyıl büyük Türk bestekarı Buhurizade Mustafa Itri’nin portresi bulunmaktadır. Buhurizade’nin asıl adı Mustafa, Itri ise mahlasıdır. “Buhuri”nin güzel kokularla münasebetinden dolayı, yine güzel koku ile nisbeti olan Itri mahlasını almıştır. Çiçekçilik ve meyvecilikle uğraştığı için bu mahlayı (şairin şiirde kullandığı takma adı) almış olduğu söylenir. Musiki sanatında deha mertebesindeki ustalığı, hat sanatı ile Divan şiirine, derin Arapça ve Farsça bilgisinden dolayı çok iyi bir öğrenim gördüğü anlaşılmaktadır.


Banknotlarımızın sonuncusu 200 liranın üzerinde ise Anadolu’da Türkçe şiirin öncüsü olan mutasavvuf bir halk şairi, aynı zamanda büyük bir Türk düşünürü olan Yunus Emre’nin resmi bulunmaktadır. Türk milletinin yetiştirdiği en büyük tasavvuf erlerinden ve Türk dili ve edebiyatı tarihinin en büyük şairlerinden biri olan Yunus Emre’nin hayatı ve kimliğine dair hemen hemen hiçbir şey bilinmemektedir. 


Bilinen hususlar onun Risalet-ün-Nushiyye adlı eserini H.707 (M.1308) yılında yazmış olması ve H.720 (1321) tarihinde vefat etmesidir. Böylece H.638 (M.1240-1241) yılında doğduğu anlaşılan Yunus Emre XIII. yüzyılın ikinci yarısıyla XIV. yüzyılın ilk yarısında yaşamıştır.

Önceki Yayın
Sonraki Yayın